Peribacası çöker mi, Kapadokya peribacaları neden çöker?

Kapadokya’daki Göreme Açık Hava Müzesi’nin girişinde bulunan bir peribacası bugün, 29 Ekim 2026 öğleden sonra çöktü. İlk bilgilere göre olayda ölü ve yaralılar bulunuyor; bölgeye çok sayıda ambulans ile sağlık ve kurtarma ekibi sevk edildi. Uzmanlar ise milyonlarca yıl önce volkanik küllerden oluşan peribacalarının, su, rüzgâr, don olayları ve insan kaynaklı etkiler nedeniyle zamanla aşınarak çökebildiğine dikkat çekiyor. İşte Göreme’deki çökmeye ve peribacalarının neden yıkıldığına dair bilinenler.

GÖREME’DE PERİBACASI ÇÖKTÜ

Nevşehir’in merkeze bağlı Göreme beldesinde, Göreme Açık Hava Müzesi’nin girişinde yer alan bir peribacası 29 Ekim 2026 Perşembe günü öğleden sonra çöktü. İlk bilgilere göre olayda hayatını kaybedenler ve yaralananlar bulunuyor. Olay yerine çok sayıda ambulans ile sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi.

Hayatını kaybedenlerin ve yaralıların sayısı ile çökmenin nedenine ilişkin resmi açıklama henüz yapılmadı. Gelişmeler takip ediliyor.

PERİBACASI ÇÖKER Mİ?

Evet. Peribacaları doğal oluşumlar olduğu için zaman içinde aşınarak çökebiliyor. Kapadokya’da son yıllarda da benzer olaylar yaşandı.

Aralık 2024’te Uçhisar beldesi Tekeli Mahallesi’nde, karla kaplanan bir peribacasının bir bölümü karların erimeye başlamasının ardından çökmüştü. Eylül 2025’te ise Göreme beldesi Gaferli Mahallesi’nde bir peribacasının büyük bölümü gece saatlerinde yıkılmıştı. Bu iki olayda can kaybı yaşanmamıştı.

PERİBACALARI NASIL OLUŞTU?

Peribacaları, milyonlarca yıl önce bölgedeki Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ gibi volkanların püskürttüğü küllerin birikip sertleşmesiyle oluşan tüf kayaçlarından meydana geliyor. Tüf, görece yumuşak ve kolay aşınan bir kaya türü. Bazı peribacalarının tepesinde ise daha sert bir kaya katmanından oluşan bir “şapka” bulunuyor.

Yağmur, kar suyu ve rüzgâr, yumuşak tüfü aşındırırken sert şapkanın koruduğu bölüm ayakta kalıyor ve böylece peribacalarının bugünkü konik şekli ortaya çıkıyor.

KAPADOKYA’DA PERİBACALARI NEDEN ÇÖKER?

Uzmanlara göre peribacalarının çökmesinde birden fazla etken rol oynuyor. Yağmur ve kar suları, tüf kayayı zamanla aşındırarak peribacasının gövdesini zayıflatıyor. Kışın kaya çatlaklarına dolan suyun donup genleşmesi ve ardından çözülmesi, kayayı içeriden parçalayabiliyor.

Bu nedenle özellikle kar erimelerinden ve yoğun yağışlardan sonra çökme riski artabiliyor. Rüzgâr ve sıcaklık farkları da yüzeyde aşınmaya yol açıyor. Tepedeki koruyucu şapka düştüğünde ise peribacasının aşınması belirgin şekilde hızlanıyor.

İNSAN ETKİSİ DE RİSK OLUŞTURUYOR

Peribacalarının eteklerinde yüzyıllar boyunca oyulmuş ev, kilise, depo ve güvercinlik gibi kaya mekânlar bulunuyor. Kapadokya Alan Başkanı Cem Aslanbay, 2025’teki Gaferli çökmesinin ardından yaptığı açıklamada, yıkılan peribacasının eteklerinde eski dönemlerde açılmış kaya mekânlar bulunduğuna dikkat çekmişti. Uzmanlar, bu oyukların peribacasının taşıma kapasitesini zayıflatabildiğini belirtiyor.

Bölgedeki yoğun turizm hareketliliği, araç trafiği ve titreşimler de risk unsurları arasında gösteriliyor.

PERİBACALARI NASIL KORUNUYOR?

Kapadokya Alan Başkanlığı, risk taşıyan peribacalarında düzenli incelemeler yapıyor ve gerekli görülenlerde sağlamlaştırma ve restorasyon çalışmaları yürütüyor. Uzmanlar, peribacalarının düzenli olarak jeolojik denetimden geçirilmesi, risk taşıyan alanların çevresinde güvenlik önlemleri alınması ve ziyaretçilerin uyarı işaretlerine uyması gerektiğini vurguluyor.

KAPADOKYA UNESCO MİRAS LİSTESİNDE

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Alanları, 1985’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Peribacaları, her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlayan bölgenin en önemli doğal miraslarından biri olarak kabul ediliyor.

GELİŞMELER TAKİP EDİLİYOR

Göreme’deki çökmede hayatını kaybedenlerin ve yaralananların sayısı ile olayın nedenine ilişkin resmi açıklama yapıldıkça haberimiz güncellenecek.